Bir insanın sıhhat selameti akla baglı oldugu gibı bir milleti devam ve saadeti ilime baglıdır.Nitekım akla yeterlı olmayan insan;bin türlü tehlıkeye, korkuya uğrayacagından rahat yasayamaz.Osmalnlı namı cihanıtitretirken şimdi tam tersine oldu.Zira avrupa devletlerinin savaş ve ekonomıkm gücleri ile devlet idareleri düzenlidir fakat bizim halimizher yönden yönden elem vericidir.
.Sultan Osman Gazi'den Fatih Sultan Mehmet'in cülusuna kadar gecen sürede çoğunlukla ülkenın genişletebılmesi mesgul oldugundan ilim ve bilgi alanında büyük eserler bırakılmamıstır.Fakat Endülüs ırak ve irandaki islam devletleri o zamanlar çoğunlukla çökmekte olmalarından dolayı bircok hüner sahibi henüz hilal gibi oluşum halinde bulunan osmanlı adaletinin sancagının gölgesıne sıgındıklarından,vatanımızın toprakları düsman kanıyla sulanıp dururken her yana bilgi tohumları ekilirdi. düsman kanıyla sulanıp duruken her yana bilgi tohumları ekilirdi.Bazı yazarlar Osmanlı devletinin gerileme sebeblerini kaleme alırken Sultan Süleyman'ın uygulamaya koyduğu idare kanunlarını gerileme sebeblerinden sayarlar.Fakat ilim,binalarını yapan ve bu maksatla ilim yolunu,medresen derecesine derecesine yukselten,Sultan Süleyman'dır.(...) Asrında bulunan alımleri çeşitli sekıllerde ödüllendiren ve hatta Ebu's-suud'un tefsırını gösterişlibir alayla saraya getirerek kapıda karşılayan saygı gösteren bizzatSultan Süleymandır.
Bugun İstanbul'da ve taşralarda medreselerde okutulan ilimleri tamamlamış nice kemal sahipleri vardır ki henüz bir dereceye malik olmayıp şiddetli yoksulluk içinde inlerler.Ve nice alim,kibarzade ve elifba bilmez cahiller verdır ki kımı büyük müderrislerden kımı kadıların ileri gelenlerinden, belkı daha buyuk kadılardan ve büyük rütbelılerden geçinir ve faydalanır.Mademkı ilim,refah ve şerefe sebeb degıldır,niçin istek ve tehsili için senelerce zahmet cekmeyı secsin. Bundan dolayıdırkı iki yuz seneden beri bizde din alimleri azalmaktadır.Bu sebeble mahkemelker esefle karsılanacak durumdadır. Yine bu sebebledir ki devletimiz dahi zaaf ve gerileme içindedir. Gelelimki şu ilahi ilimleri tahsil etmenın sonuclarına:bizde bir cocuk bes altı yasından mahalle nektebıne verşilir.Elıfbadan baslar.Birkac aydan sonra onune ebced cıkar kı ne oldugunu ne hoca efendı bilir ve ne de bir kımse anlar. buraya tıklayınız.