Bölgenin doğusunda kıyıdan itibaren birdenbire yükselerek 4000 m'ye yaklaşan Doğu Karadeniz Dağları bulunur.Orta Karadeniz Bölümü'nde,yüksekliği 1000-1500 m arasında değişen ve üst kısmında düzlüklerin görüldüğü Canik dağları yer alır.Canik dağlarının güney kesiminde Yeşilırmak oluğu bulunur.Bu oluğun güneyinde,kıyı dağlarına göre biraz daha yüksek olan dağlar uzanır.Batıda ise Küre Dağları yer alır.Kızılırmak'ın ana kolu Gökırmak ile devrez çayı olukları arasında en yüksek doruğu 2500 m'yi aşan Ilgaz Dağları;batıda ise Bolu ve Köroğlu dağları bulunur.
Kuzey Anadolu Dağlarının kuzeye bakan yamaçları,yurdumuzun en fazla yağış alan kesimidir.Özellikle Doğu Karadeniz Bölümü'nde Rize ve çevresinde yıllık yağış ortalaması 2300 mm'yi geçer.
Kıyı kuşağında nemli ve ılık iklim etkilidir;burada yıllık ortalama sıcaklık 14°C dolayındadır.Temmuz ve Ağustos aylarında ortalama sıcaklık 20°C'ın üzerine çıkar.Dağların yüksek kesimlerinde sıcaklık önemli ölçüde azalır, soğuk ve nemli iklim koşulları egemen olur.Karadeniz kıyı dağları boyunca,yeşilin çeşitli tonlarına sahip gür ormanlar görülür.Dağların eteklerinde kışın yağrağını döken ormanlar;dağların üst kesimlerinde iğne yapraklı ormanlar yetişir.
Karadeniz Bölgesi'nin güneyindeki dağların güneye bakan yamaçlarına ve oluklarına düşen yağış miktarı,kıyı kesimlerine göre azdır.Bu nedenle yamaçlarda seyrek ormanlar,vadi tabanlarına doğru da çalılar görülür.2000 nüfus sayımına göre bölgenin nüfusu 8,4 milyondur.Bölgenin nüfus yoğunluğu 60 olup Türkiye ortalamasının altındadır.Nüfusun en yoğun olduğu alanlar,Karadeniz kıyı kuşağı ile iç kısımlardaki ovalardır.
Yerleşme açısından Karadeniz Bölgesi'ni diğer bölgelerden ayıran en önemli özellik, çok dağınık yerleşme şeklidir.Özellikle,Doğu Karadeniz Bölümü'nde eğimli yamaçlara serpilmiş bir veya birkaç evden oluşan meskenler bulunur.
Bölgenin ekonomisi geniş ölçüde tarıma dayanmaktadır.Halkın üçte ikisi geçimini tarımdan sağlamaktadır.
Bölgede tarım;Karadeniz kıyısındaki Bafra ve Çarşamba ovalarında ve iç kısımlardaki oluklarda yapılır.Bölgenin en önemli ürünü olan çay,Doğu Karadeniz Bölümü'nde üretilir.Önemli bir ihraç ürünü olan fındık ise Karadeniz kıyı kuşağındaki alanlardan elde edilir.Hayvancılık gelişmiştir.Karadeniz kıyısında da balık avlanır.Bölgede,zengin orman vaarlığına bağlı olarak orman ürünlerini işleyen çok sayıda kereste fabrikası kurulmuştur.Karabük ve Karadeniz Ereğli'sinde demir-çelik,Samsun'da bakır işleme fabrikaları vardır.Bölgenin en önemli yer altı kaynağını bakır ve kömür yatakları oluşturur.Bölgede en çok balıkçılık ve tarım yapılan bölümdür ve halk geçimini balıkçılık ve tarımdan kazanır. Ayrıca Karadeniz Bölgesi'nin en çok çay,fındık ve mısır yetiştirilen bölümüdür.Ulaşımın en zor,engebeli ve en çok göç veren bölümüdür. Tarım alanı kıyı şeridi boyunca dardır. Bölgenin engebeli olmasından dolayı makineleşme azdır.
Rize, Artvin, Trabzon, Giresun, Gümüşhane ve Bayburt önemli yerleşim merkezidir. Bölgenin en gelişmiş illeri Trabzon ve Rize'dir. Türkiye'de yaylacılık merkezi olan alpin çayırlıkların en güzel örnekleri Doğu Karadeniz Bölümü'nde, özellikle Rize çevresinde görülür.Ayder, Anzer, Çağırankaya yaylaları bunlara örnektir. Yıllık yağış oranı 2500 mm kadar ulaşır.
Bölgede eski adı "Şerah" olan bir krater gölü Uzungöl bulunur. Uzungöl yaklaşık1000 m uzunluğu,500 m eni ve ortalama 15 m derinliğe sahip bir dağ gölüdür. Ormanlar arasında yer alan gölde alabalık yetiştirilir.
Kıyı ile iç kesimler arasında iklim ve bitki örtüsü birbirinden tamamen farklıdır. Kıyı şeridinde tipik Karadeniz iklimi hüküm sürer. Doğu Karadeniz Bölümü'nde işletilen en önemli yer altı zenginliği, Artvin yakınlarındaki Murgul'da bulunan bakır madenidir. Türkiye'de üretilen bakırın büyük bir kısmı bu bölümdeki yataklardan elde edilir. Çıkarılan bakır cevheri Murgul ve Samsun'daki fabrikalarda işlenir.
Trabzon'daki Atatürk Köşkü, Giresun Kalesi, Doğu Karadeniz'deki tek ada olan mitolojikGiresun Adası (Aretias), Kümbet Yaylası ve Bektaş Yaylası, Maçka'daki Sümela Manastırı ve her yıl düzenlenen yayla şenlikleri bölümün önemli turizm değerleridir.
DOĞU KARADENİZ’in en büyük şehri Trabzon’dur.Giresun fındığıyla ,Rize çayıyla ,Trabzon’un ,Vakfıkebir ilçesi ekmeğiyle ,Akçaabat ilçesi de köftesiyle ünlüdür.Trabzon’da hamsi de ünlüdür.
Karadeniz Bölgesi’nin orta bölümüdür.Melet Çayı’ndan Sinop’un doğusuna kadar uzanır. Doğu Karadeniz Bölümü’ne göre güneye daha fazla sokularak Tokat ve Çorum illerinin büyük bölümleri ile Amasya ilinin tamamını içine alır.
Yer şekilleri Doğu ve Batı Karadeniz’e oranla daha sadedir. Dağların yükseltisi azalmış ve dağlar içeriye çekilmiş durumdadır. Bunun sonucunda tarım alanları ve ulaşım çok gelişmiştir. En gelişmiş şehri Samsun’dur.
Orta Karadeniz, Doğu Karadeniz’e nazaran en az yağış alan, kıyı ile iç kesim arasında farklılığın en az olduğu bölümdür. Yine de yağış boldur ve yağışlar her mevsime dengeli olarak dağıldığından kurak mevsim yoktur. Türkiye ekonomisine katkısı daha çok tarım alanındadır. Yağış miktarı 1000 mm kadar çıkmaktadır. Dağları kıyıya paralel uzanır. Başlıca dağları Canik Dağları, Akdağ ve Kocadağ’dır.
Bu bölümde tarım alanları daha çoktur.Yeşilırmak, Kızılırmak ve Kelkit Çayı’nın aşağı kesimleri buradadır. Yeşilırmağın denize döküldüğü kesimde Çarşamba delta ovalarını oluşturmuşlardır. Ayrıca iç kesimlerde Suluova, Niksar, Erbaa ve Merzifon ovaları yer alır. Bu bölümde yağışlar doğu bölümüne göre daha azdır. Çünkü burada ki dağlar,doğudakiler kadar yüksek değildir. Denize etkisi iç kesimlere kadar sokulabilmektedir.Bu durum,kıyı ile iç kesimler arasındaki iklim farklılıklarının belirgin olmamasına neden olmuştur.
Orta Karadeniz'in en büyük şehri Samsun'dur.
Kızılırmak deltasının batı kenarından başlayıp Adapazarı ve Bilecik’in doğusuna kadar uzanır. Bölüm genel olarak dağlıktır. En gelişmiş şehri Kastamonu’dur.Orman ürünleri ve ormancılık önemli gelir kaynağıdır.Bolu ve Düzce çevresinde çok sayıda kereste fabrikası bulunmaktadır.Zonguldak çevresi maden çıkarımı,Ereğli-Karabük çevresi maden işletmeleri ile Türkiye ekonomisine önemli katkıda bulunur. Batı Karadeniz’in en önemli katkısı ise maden çıkarma ve işleme alanındadır. Bölgenin önemli şehirlerinden birisi olan Karabük’de giderek gelişimini sürdürmektedir.
Özellikle son yıllarda Batı Karadeniz bölgesinin en önemli gelir kaynaklarından biri turizmdir. Bölgedeki Amasra, Kastamonu, Safranbolu, Ereğli, Eskipazar, İnebolu, Abana, Cide ve Bolu gibi turistik merkezler yerli ve yabancı turistlere alternatif turizm hizmetleri sunarak ekonomiye önemli katkı sağlamaktadır.Eskipazar’da Hadrinapolis antik kenti bulunmaktadır. Yağış miktarı 1500-1600 mm arasındadır. En büyük kenti Zonguldak olan Batı Karadeniz kentinin en büyük şehri bu olsada , yüzölçümü çok küçük olan Zonguldak ilinin merkez dahil 6 ilçesi vardır.