1)İLKEL ZAMAN
Günümüzden yaklaşık 600 milyon yıl önce sona erdiği varsayılan jeolojik zamandır.
İlkel zamanın yaklaşık 4 milyar yıl sürdüğü tahmin edilmektedir.
Zamanın önemli olayları :
Sularda tek hücreli canlıların ortaya çıkışı
En eski kıta çekirdeklerinin oluşumu
İlkel zamanı karakterize eden canlılar alg ve radiolariadır.
2)BİRİNCİ ZAMAN
Evrim sürecinin genel eğilimleri ve yasaları gereği, tekhücrelilikten çokhücrelliğe geçişin, yeryüzündeki tüm yaşam biçimleri üzerinde etkisini yoğun olarak ortaya çıkarttığı bir dönemdir Paleozoik Zaman.
Paleozoik Zaman öncesindeki tek dev kıta Rodinia, Paleozoik Zaman içinde birkaç parçaya ayrılmışsa da halen kıtalar güney yarı kürede bulunmaktadır.
Paleozoik Zamanda okyanuslardaki canlı türlerinde olağanüstü bir çeşitlilik ve yayılma görülür. Algler ve bazı yosunlar tüm sığ denizleri kaplamıştı. Hayvansal yaşamda ise omurgasız türleri çeşitlenme ve yayılma gösterdiler. Paleozoik denizlerinin en tipik canlılarından biri eklembacaklılar grubundan olan üç loblulardı. Erken Paleozoikte çok yaygınlık ve çeşitlilik kazanan üç loblular, zamanın sonuna doğru azalarak ortadan kalktı. Paleozoiğin bir diğer baskın grubu da dallı bacaklılardı.
Paleozoiğin ortalarına doğru omurgalılar denizlerin en önemli gruplarından biri olur. Balık Çağı olarak adlandırılan bu dönemde, ilkel çenesiz balıkların ardından ilk çeneli balıklar, ilk kemikli balıklar ve köpek balıkları ortaya çıkıp yaygınlaşır.
İlk bitkiler ve hayvanlar karasal yaşama hızla uyum sağlamaya başladılar. Damarsız kara yosunu benzeri bitkilerin ve kırkayak benzeri eklembacaklıların öncülük ettiği karaların çok hücreli canlılarca işgaline, Orta Paleozoiğin sonlarına doğru omurgalılar da katıldılar. Geç Paleozoiğe gelindiğinde yeryüzü karaları uçsuz bucaksız ormanlarla kaplandı, pek çok hayvan grubunun temsilcilerinin de katılımıyla karmaşık bir karasal ekosistem kuruldu.Karasal faunanın en göze çarpan üyeleri, artık uçma yeteneğini geliştirmiş olan böcekler, iki yaşamlılar ve sürüngenlerdi.
Paleozoiğin sonlarına doğru kıtaların tekrar bir araya gelmesiyle iklim kuraklaşıp, karasallaşır. Sucul ortamların azalmasıyla geniş alanlara yayılmış sporlu bitkilerin oluşturduğu bataklık ormanları, yerini açık tohumlu bitkilerin oluşturduğu ormanlara bıraktı. İki yaşamlılardan da sürüngenlere doğru bir kayış oldu. Zamanın sonlarında sürüngenler oldukça çeşitlendi ve memelilerin ve dinozorların ataları olan gruplar ortaya çıktı.
Bu canlılardan bazılarının kürklü ve sıcak kanlı oldukları düşünülüyor.
Permiyen sonunda, bir gök cisminin yeryüzüne çarpmasıyla, Paleozoik canlılarının büyük çoğunluğu ortadan kalkar. Yok oluşun ardından sahneye yeni canlılar çıkar Eskisinden oldukça farklı olan bu yeni yaşamla, "Dinozorlar çağı" olarak da anılan Mezozoik Zaman başlar.
3)İKİNCİ ZAMAN
Orta hayvanlar zamanıdır. Birinci zamana oranla daha sakin ve durgun bir zamandır. Atmosfer az yoğun ve az sıcaktır. Üç devreye ayrılır: Trias devri, Tura devri, Tebeşir devri. Bu zamanda bulunan bitkiler arasında, bugün bile varolan çamlar ve sedir ağaçları, bu zamanda meydana gelmiştir. Bu arada çınar, kavak, incir, meşe, bambp, palmiye gibi bitkiler de bu zamanda oluşmuştur. Bu zamanın hayvanları da dikkati çekecek özelliktedir. Bu zamanda ilkel hayvanların gelişmiş türlerinin yanında kelebeğin, İstakoz, yengeç gibi yüksek kabukluların meydana geldiği kemikli balıkların belirdiği görülür. Fakat, bu zamanın asıl karakteristik hayvanları, Jura devrinde gelişen ve karada yaşayan sürüngenlerdir. Bunlardan bazıları küçük boylu oldukları halde, diğer bir kısmının boyları 30-60 metreyi bulur. Bazıları ot yiyicidir. Çoğunun üzerleri iki kat zırhla örtülmüştür. Genel bir şekilde bunlar pek büyük hayvanlar. dır. Bu sürüngenler arasında suda yüzen ve uçanlarına da (kuşların bu devir de oluştukları sanılır) rastlanır.
4)ÜÇÜNCÜ ZAMAN
Günümüzden yaklaşık 2 milyon yıl önce sona erdiği varsayılan jeolojik zamandır. Üçüncü zamanın yaklaşık 63 milyon yıl sürdüğü tahmin edilmektedir.
Zamanın önemli olayları :
Üçüncü zamanı karakterize eden canlılar nummilit, hipparion, elephas ve mastadondur
5)DÖRDÜNCÜ ZAMAN
Günümüzden 1-1,5 milyon yıl önce başlar ve günümüze kadar sürer. Bu zaman, Pleistosen ve zamanımız olarak iki bölüme ayrılmıştır. Pleistosen, zamanımızdan 25.000 sene öncesine kadar devam eder. Bu dönem kıtaların konumu bakımından günümüzle benzerlik gösterse de yaşanan buzul çağına bağımlı olarak coğrafya oldukça farklı ve değişkendi. Pleistosen'de 4 farklı buzul devri yaşanmıştır. Buzul devirlerinde buzullar ekvatordan kutuplara doğru ilerler; buzullar arası devirdeyse tekrar kutuplara doğru çekilirler. Buzul devrinde deniz suları buz kütleleri halinde karalara yığıldığından su seviyesi düşer. Kutuplardan güneye doğru inen buzullar Kuzey Amerika ve Avrupa'yı tamamen örtmüştür. Buzul arası devirde ise tekrar kutuplara doğru çekilmiş buna bağlı olarak da su seviyesi yükselmiştir.
4.Jeolojik zamanda, İngiltere ve Avrupa gibi birçok boğaz buzullarla birleşmiş. Egeit kıtasının çökmesi tamamlanmış; Adriyatik ve Ege denizi çukurlarıyla Çanakkale ve İstanbul boğazları oluşmuştur. Boğazlar, Akdenizden gelen su akıntısının Çanakkale ve İstanbul dere yataklarını kazmasıyla oluşmuş. Bunun yanı sıra odunsu bitkilerin yerini, yavaş yavaş otsu bitkiler almaya başlamıştır. Pleistosen'de iklim soğuktur ve bu soğuk çevreye uyum sağlayamayan Deve, Mastodon (fil), dev geyik, tembel hayvan, dev armadillo gibi bir çok tür yok olmuştur. Bu devirde ilkel insan ortaya çıkmış. ilkel insanın ortaya çıkışıyla mamut, karma dişli kaplan gibi bir çok memeli hayvan ortadan kalkmıştır. Buzul köprüleri insan ve hayvanların yayılışını sağlamıştır (İnsanlar Bering Boğazından Amerika'ya geçebilmişlerdir).
Google'a gitmek için buraya tıklayınız